Niçin ‘VER’ sertifikaları alıyoruz?
Türkiye 1994 yılında yürürlüğe giren Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne (UNFCCC) taraf olmakla birlikte bu sözleşmenin eki niteliğinde olan Kyoto Protokolü'nü imzalamamıştır.
Ülkemizde yaratılan karbon kredileri ancak gönüllü piyasalarda işlem görebilmektedir. Son yıllarda karbon salımını dengelemek isteyen kurum ve kuruluşların, Türkiye gibi Kyoto Protokolü'ne dahil olmayan ülkelerde yaratılan karbon kredilerine olan ilgileri belirgin olarak artış göstermiştir.
‘VER’-Voluntary Emission Reduction Certificates –Gönüllü Emisyon Azaltımı:Kyoto Protokolü’ne üye olmayan ülkeler için Türkiye ve ABD gibi ülkelerde geçerli olan karbon sertifikalarıdır.
BAZI KARBON SERTİFİKA STANDARTLARI(VER SERTİFİKALARI)
• GOLD STANDART (GS)
• VOLUNTARY CARBON STANDART (VCS 2007)
• VER+
• THE VOLUNTARY OFFSET STANDART (VOS)
• CHICAGO CLIMATE EXCHANGE (CCX)
• THE CLIMATE, COMMUNITY & BIODIVERSITY STANDARTLARI
• PLAN VIVO SYSTEM
• GHG PROTOCOL FOR PROJECT ACCOUNTING
Gold Standart Nedir?
• Merkezi İsviçre’de olan 60 NGO’ nun desteklediği, kar amacı olmayan bir kurulustur.
• Gönüllü piyasalarda, iklim degisikliği ve sürdürülebilir gelismeyi göz önünde bulundurarak, yüksek kalitede emisyon azaltım projelerinin saglanması için bir rehber sunmaktadır.
Gold Standart’ın temel amacı nedir?
• Proje pazarına kalite kıyasına olanak tanıyacak
kriterler getirmek
• Alıcı / yatırımcılar için bir rehber sağlamak
• Bu yöndeki tüm gayretleri ödüllendirmek
Gold Standart Nasıl Çalısır?
• Gold standart genel olarak gönüllü piyasalarda en sıkı kalite kriterleri olan standart olarak kabul edilmektedir.
• Kredili projelerin gelistirilmesi için iyi bir rehberdir
• Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Projeleri üzerinedir
• Özgün Katkı (Additionality) net olarak tanımlıdır
• Sürdürülebilir Gelisme kanıtlanmalıdır
• 3. Taraf Denetimler ve inceleme gereklidir
• Paydaslar çok daha iyi katkı sağlayabiliyor
VCS nedir?
• Gelismis bir karbon denkleştirme standartıdır ve sadece sera gazı azaltım özniteliklerine odaklanmıstır.Projenin ilave çevresel ve sosyal yararları olması gerekmez.
• İlk standart 2006 yılında TCG, IETA ve WEF tarafından yayınlanmıstır.Kasım 2007’de yönetim kurulunda ki NGO, DOE, endüstriyel sirketler, proje gelistiricileri ve büyük offset alıcılarından olusan 19 üyenin önceki versiyonlara yaptıgı düzeltmelere istinaden yayınlanmıstır.
• World Business Council for Sustainable Development 2007 de VCS içine fon saglayıcı olarak dahil olmustur.
• İsviçre de kar amacı gütmeyen bir kurum olarak çalısmaktadır
VCS’in temel amacı nedir?
• Temel kalite seviyelerini korurken daha ucuz validasyon ve verifikasyon saglanması
• CDM de EB tarafından gerçekleştirilen birçok görev dış kaynakla sağlanmaktadır. Organizasyon çok yalın çalışabiliyor
VCS nasıl çalısır?
• CDM de EB tarafından gerçekleştirilen birçok görev dıs kaynakla saglanmaktadır.
• Organizasyon çok yalın çalışabiliyor ve isin profesyonellerine verilmeside kaliteyi artırmaktadır.
• Dezavantajı karar verme gücü dıs kurumlara verilmis olmaktadır.
• DOE gerekmiyor, denetçi kendisi projeyi onaylayabiliyor. İlgi çeliskileri çok fazladır.
VER+ Standart Nedir?
• VER+ kapsamlı bir karbon denkleştirme standardıdır ve Kyoto Protokolünün proje bazlı mekanizmalarını (CDM ve JI) yakından takip eder.
• Eş faydalar üzerinde odaklanmaz.
• VER+ standardı, CDM projelerinin onaylanması ve doğrulanması için Yetkilendirilmiş Bağımsız Kuruluş (DOE) olan TÜV SÜD tarafından geliştirilmiştir.
• CDM kapsamında uygulanamayacak projeleri olan ancak VCDM ile çok benzer prosedürler kullanmak isteyen proje sahipleri için tasarlanmıştır VER + 2007 ortasında başlatılmıştır.
KYOTO PROTOKOLÜ NEDİR VE NASIL GELİŞMİŞTİR?
• BM Çevre Örgütü ve Dünya Meteoroloji Örgütü iklim degisikligi konusunun arastırılması için IPCC (International Panel on Climate Change) kurdu.
• 1992 de Newyork’da UNFCCC (United Nations Frame Convention on Climate Change) imzaya açıldı. 1994 de yürürlüge girdi.
• 1997 de Kyoto’da iklim degisikligi konusunda yapılması gerekenleri içeren protokol (Kyoto Protokolü) imzaya açıldı.
• 2001 de Marrakesh’de gerçeklesen COP toplantısında Protokolün nasıl uygulanacagı ile ilgili kurallar detaylandırıldı.
• 2005 de Rusya’nın da katılımı ile Protokol geçerli hale geldi.
• 2008 – 2012 yılları için geçerli,
• Sera Gazı Emisyonlarını 1990 seviyesinin %5 altına indirerek küresel ısınmayı durdurmak..
• Ek-1 ve Ek-2 ülkeleri arasında uygulanan Esneklik Mekanızmaları gelistirerek karbon ticaretini başlattı.
Türkiye’deki Karbon Salınımı Sertifikaları ile ilgili Sorunlar ve Öneriler
• Hükümetten destek mektubunun gelmemesi : Çalışma başlatılması
• Türkiye’nin emisyon değerinin her danışman firma tarafından farklı hesaplanması: Dernek Kurulması yada Hükümetin çalışma yapması
• DOE’lerin Türkiye’deki sistemleri anlamamaları: Kitapçık Çıkartılması
• Kamuoyunda sektör ile ilgili bilgilendirmenin az olması : Medya organlarında tanıtımların yapılması ve bu sürece STK’ların katılımının sağlanması
• Gönüllü Karbon Piyasasında kamunun izleme, onay ve kayıt sürecinde rol almaması : Türkiye’de Yetkili Kurum (Designated National Authority) ve kayıt sistemine (Registry) benzer bir başlangıç sistemi kurulması
• Firmalarda karbon ayakizi hesaplamalarının gerçekleştirilmesinde destek eksikliği: Bilinçlendirme ve cesaretlendirme çalışmalarının yapılması